Hrvatska

Խորվաթիա

Ambassador Neelix - CC BY-SA 3.0 JSB - CC BY-SA 3.0 Mladen Bozickovic - CC BY-SA 4.0 Aoganesian50 - CC BY-SA 4.0 Ante Perkovic - CC BY-SA 3.0 dronepicr - CC BY 2.0 dronepicr - CC BY 2.0 Frane Kapić - CC BY-SA 4.0 Plamen at Serbian Wikipedia - Public domain col_ford - CC BY 2.0 TimeTravelRome - CC BY 2.0 DINKA TIBOR - CC BY-SA 4.0 Jerry Gunner from Lincoln, UK - CC BY 2.0 TimeTravelRome - CC BY 2.0 TimeTravelRome - CC BY 2.0 Ambassador Neelix - CC BY-SA 3.0 dronepicr - CC BY 2.0 DINKA TIBOR - CC BY-SA 4.0 Szabolcs Emich (cropped by DIREKTOR) - CC BY 2.0 Zysko serhii - CC BY-SA 4.0 dronepicr - CC BY 2.0 Version13 at English Wikipedia - Public domain dronepicr - CC BY 2.0 Joan - CC BY 3.0 TimeTravelRome - CC BY 2.0 col_ford - CC BY 2.0 Jeroen Komen from Utrecht, Netherlands - CC BY-SA 2.0 Version13 at English Wikipedia - Public domain Zysko serhii - CC BY-SA 4.0 Frane Kapić - CC BY-SA 4.0 Version13 at English Wikipedia - Public domain Frane Kapić - CC BY-SA 4.0 Frane Kapić - CC BY-SA 4.0 Joan - CC BY 3.0 Frane Kapić - CC BY-SA 4.0 Frane Kapić - CC BY-SA 4.0 No images

Context of Խորվաթիա

Խորվաթիա (խորվ.՝ Hrvatska, պաշտոնապես՝ Խորվաթիայի Հանրապետություն (խորվ.՝ Republika Hrvatska, /xř̩ʋaːtskaː/ ), պետություն Հարավարևելյան Եվրոպայում՝ Ադրիատիկ ծովի ափին։ Հյուսիս-արևելքում սահմանակցում է Հունգարիային, արևելքում՝ Սերբիային, հարավ-արևելքում՝ Բոսնիա Հերցեգովինային և Չեռնոգորիային, իսկ հյուսիս-արևմուտքում՝ Սլովենիային։ Մայրաքաղաքը Զագրեբն է, որը նաև երկրի քսան վարչատարածքային միավորներից՝ ժուպանություններից մեկն է։ Խորվաթիայի տարածքը կազմում է 56 594 կմ² է, իսկ բնակչությունը՝ ավելի քան 4 միլիոն մարդ։ Բնակչության ճնշող մեծամասնությունը խորվաթներն են, որոնք դավանում են կաթոլիկ քրիստոնեություն։

Հարավային սլավոնները Խորվաթիայի մերօրյա տարածքում հաստատվել են 6-րդ դարում և 9-րդ դարում այստեղ ստեղծել երկու անկախ իշխանություններ։ 925 թվականին Տոմիսլավ I-ի գահակալմամբ սկսվում է երկրի պատմության թագավորական շրջափուլը, որը շարունակվում է շուրջ երկու հազարամյակ։ Խորվաթիան իր հզորության գագաթնակետին հասնում է Պետար Կրեշիմիր IV-ի և Դմիտար Զվոնիմիրի կառավարման տարիներին, երբ խորվաթները տարածում են իրենց իշխանությունը Բալկանյան թերակղզու ամբողջ հյուսիսային շրջաններում։ 1102 թվականին Խորվաթիան դաշնային պետության ստեղծման մասին պայմանագիր է կնքում դաշնակից Հունգարիայի թագավորության հետ։ Օսմանյան բռնազավթումներից զերծ մնալու նպատակով երկրի բարձրագույն ժողովը 1527 թվականին Հաբսբուրգ թագավոր Ֆերդինանդ I-ին ընտրում է Խորվաթիայի գահակալ։ Առաջին համաշխարհային պատերազմի ելքը կանխորոշելով՝ 1918 թվականի հոկտեմբերին Զագրեբը հռչակվում է Ավստրո-Հունգարիայից փաստացի անկախ սլովենների, խորվաթների և սերբերի միացյալ թագավորության մայրաքաղաք։ Նույն տարվա դեկտեմբերին այդ տարածքներում ձևավորվում է Հարավսլավիա պետությունը։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի շրջանակներում գերմանական բանակի կողմից Հարավսլավիայի բռնազավթումից հետո Խորվաթիայի տարածքում հաստատվում է ամբողջատիրական վարչակարգ։ Պատերազմի ավարտից հետո ավտորիտար Խորվաթիայի անկախ պետությունը անկում է ապրում և վերջինիս տարածքում հռչակվում է Խորվաթիայի Սոցիալիստական Հանրապետությունը՝ որպես Հարավսլավիայի դաշնային բաղադրիչ։ Մերօրյա Խորվաթիայի անկախ պետականությունը ստեղծվել է 1991 թվականի հունիսի 25-ին՝ քառամյա անկախության պայքարից հետո։