შვეიცარია

Cristo Vlahos - CC BY-SA 3.0 Giramondo1 from Vila Isabel, Brasil - CC BY 2.0 Gemeinde Randa - CC BY-SA 4.0 Maude Rion - CC BY-SA 4.0 dconvertini - CC BY-SA 2.0 Kecko - CC BY 2.0 RhodesHilary - CC BY-SA 4.0 Eleazar - CC BY-SA 2.0 Julian Peter - CC BY 2.0 Nikolai Karaneschev - CC BY 3.0 Kraftwerke Oberhasli AG - CC BY-SA 3.0 de Lorenz Poffet - CC BY-SA 4.0 Cooper.ch 10:27, 27 October 2006 (UTC) - CC BY 2.5 János Korom Dr. >17 Million views from Wien, Austria - CC BY-SA 2.0 Yannick Bammert - CC BY 2.0 Capricorn4049 - CC BY-SA 4.0 Paradise Chronicle - CC BY-SA 4.0 Günter Seggebäing, Coesfeld - CC BY-SA 3.0 Bernard Vogel - CC BY-SA 4.0 NielsB at Dutch Wikipedia - CC BY-SA 3.0 Kraftwerke Oberhasli AG - CC BY-SA 3.0 de - Public domain Sirieta03 - CC BY-SA 4.0 Photography: albularider Post-production: Zacharie Grossen - CC BY 2.0 Markus Bernet - CC BY-SA 2.5 ZachT - Public domain Kraftwerke Oberhasli AG - CC BY-SA 3.0 de Adrien Kunysz - CC BY-SA 4.0 Ikiwaner - CC BY-SA 3.0 – Wladyslaw [Disk.] - CC BY-SA 3.0 de RhodesHilary - CC BY-SA 4.0 Lars Haefner - CC BY-SA 3.0 Unknown authorUnknown author - Public domain Lars Haefner - CC BY-SA 3.0 Blanky75 - CC BY-SA 4.0 Jan Remund - CC BY 2.0 Cristina Del Biaggio - CC BY-SA 3.0 Kecko - CC BY 2.0 ZachT - Public domain Swissair photo AG - CC BY-SA 4.0 NielsB at Dutch Wikipedia - CC BY-SA 3.0 chris Albrecht - CC BY 2.0 Plattens - CC BY-SA 3.0 Lars Haefner - CC BY-SA 3.0 dconvertini - CC BY-SA 2.0 M M from Switzerland - CC BY-SA 2.0 Plattens - CC BY-SA 3.0 Lars Haefner - CC BY-SA 3.0 Ester Abate - CC BY-SA 3.0 Bernard Vogel - CC BY-SA 4.0 Günter Seggebäing, Coesfeld - CC BY-SA 3.0 RhodesHilary - CC BY-SA 4.0 FkMohr, Fotografin Supakon Mohr - CC BY-SA 3.0 de Kecko - CC BY 2.0 dconvertini - CC BY-SA 2.0 Blanky75 - CC BY-SA 4.0 FkMohr, Fotografin Supakon Mohr - CC BY-SA 3.0 de Coolcaesar - CC BY-SA 3.0 FkMohr, Fotografin Supakon Mohr - CC BY-SA 3.0 de Ricartation - CC BY-SA 4.0 NielsB at Dutch Wikipedia - CC BY-SA 3.0 Luca Casartelli - CC BY-SA 3.0 Kraftwerke Oberhasli AG - CC BY-SA 3.0 de Julian Peter - CC BY 2.0 Original: Valenic; derivative work: Zacharie Grossen - CC BY-SA 4.0 MHM55 - CC BY-SA 3.0 sanil - CC0 Nikolai Karaneschev - CC BY 3.0 FkMohr, Fotografin Supakon Mohr - CC BY-SA 3.0 de TonnyB - CC BY-SA 3.0 NielsB at Dutch Wikipedia - CC BY-SA 3.0 Kecko - CC BY 2.0 NielsB at Dutch Wikipedia - CC BY-SA 3.0 No images

Context of შვეიცარია

შვეიცარია (გერმ. die Schweiz, ფრანგ. la Suisse, იტალ. Svizzera, რეტორომანული la Svizra), ოფიციალურად შვეიცარიის კონფედერაცია (ლათ. Confoederatio Helvetica, გერმ. Schweizerische Eidgenossenschaft, ფრანგ. Confédération suisse, იტალ. Confederazione Svizzera) — ზღვაზე გასასვლელის არმქონე სახელმწიფო. მდებარეობს დასავლეთ, ცენტრალურ და სამხრეთ ევროპაში. არის ფედერალური რესპუბლიკა 26 კანტონით, რომლის ფედერალური ხელისუფლება დედაქალაქ ბერნშია განთავსებული. სამხრეთით ესაზღვრება იტალია, დასავლეთით - საფრანგეთი, ჩრდილოეთით - გერმანია, ხოლო აღმოსავლეთით ავსტრია და ლიხტენშტეინი. გეოგრაფიულად იყოფა შვეიცარიის ზეგანის, ალპებისა და იურის მთების ტერიტორიებად, რომელთა საერთო ფართობი 41,285 კმ ²-ია; აქედან ხმელეთი 39,997 კმ² მოიცავს. მიუხედავად იმისა, რომ შვეიცარიის უდიდესი ტერიტორია ალპებს უკავია, მოსახლეობა დაახლოებით 8.5 მილიონია, რომლის დიდი ნაწილი პლატოზეა კონცენტრირებული. ზეგანზე ვხვდებით ქვეყნის უდიდეს ქალაქებსა და ეკომონიკურ ცენტრებს, რომელთა შორისაა ციურიხი, ჟენევა და ბაზელი; აღნიშნული ტერიტორია წარმოადგენს მრავალი საერთაშორისო ორგანიზაციის ძირითად ადგილსამყოფელს (ფიფა, გაერთიანებული ერების ორგანიზაციის მეორე უდიდესი ოფისი, საერთაშორისო დასახლებების ბანკი); ზეგანის ტერიტორიაზეა განლაგებული შვეიცარიის მთავარი საერთაშორისო აეროპორტებიც.

შვეიცარიის კავშირი ჩამოყალიბდა შუა საუკუნეების გვიან პერიოდში, ავსტრიისა და ბურგუნდიის წინააღმდეგ წარმატებული სამხედრო სერიის შედეგად. საღვთო რომის იმპერიამ შვეიცარიის დამოუკიდებლობა ფორმალურად 1648 წელს, ვესტფალიის ზავით აღიარა. შვეიცარიის დაფუძნების დოკუმენტად ითვლება 1291 წლის ფედერალური ქარტია; აღნიშნული დღე შვეიცარიის ეროვნულ დღედ არის გამოცხადებული. XVI საუკუნის რეფორმირების შემდეგ, შვეიცარია ინარჩუნებს ნეიტრალიტეტის ძლიერ პოლიტიკას; 1815 წლიდან შვეიცარია საერთაშორისო ომებში არ იბრძვის, ხოლო გაერთიანებული ერების ორგანიზაციას 2002 წლამდე არ უერთდებოდა. მიუხედავად ამისა, ქვეყანა აქტიურად აწარმოებს საგარეო მოლაპარაკებებს და ხშირად არის ჩართული მსოფლიოში მშვიდობის მისაღწევად ორგანიზებულ ღონისძიებებში. არის მსოფლიოში ერთ-ერთი უძველესი და ყველაზე ცნობილი ჰუმანიტარული ორგანიზაციის, წითელი ჯვრის დაფუძნების ადგილი; აგრეთვე, მრავალი საერთაშორისო ორგანიზაციის (მაგალითად, ჟენევაში მდებარე გაეროს მეორე უდიდესი ოფისის) ადგილსამყოფელი. არის თავისუფალი ვაჭრობის ევროპული ასოციაციის დამფუძნებელი წევრი, მაგრამ არაა ისეთ ორგანიზაციებში, როგორებიცაა: ევროპის კავშირი, ევროპის ეკონომიკური ტერიტორია, ევროზონა. თუმცა, იგი ორმხრივი ხელშეკრულებით, არის შენგენის ზონისა და ერთიანი ევროპული ბაზრის წევრი.