შვეიცარია

Cristo Vlahos - CC BY-SA 3.0 Lorenz Poffet - CC BY-SA 4.0 Caumasee - CC BY-SA 3.0 Nikolai Karaneschev - CC BY 3.0 FkMohr, Fotografin Supakon Mohr - CC BY-SA 3.0 de Kecko - CC BY 2.0 Paradise Chronicle - CC BY-SA 4.0 - Public domain Kecko - CC BY 2.0 NielsB at Dutch Wikipedia - CC BY-SA 3.0 NielsB at Dutch Wikipedia - CC BY-SA 3.0 Nikolai Karaneschev - CC BY 3.0 Eleazar - CC BY-SA 2.0 Julius Silver - CC BY-SA 4.0 FkMohr, Fotografin Supakon Mohr - CC BY-SA 3.0 de Kecko - CC BY 2.0 ZachT - Public domain János Korom Dr. >17 Million views from Wien, Austria - CC BY-SA 2.0 Edwin Lee - CC BY 2.0 Earth777 - CC BY-SA 4.0 FkMohr, Fotografin Supakon Mohr - CC BY-SA 3.0 de NielsB at Dutch Wikipedia - CC BY-SA 3.0 Roland Zumbühl - CC BY-SA 3.0 BenHur - CC BY-SA 3.0 Kecko - CC BY 2.0 Giramondo1 from Vila Isabel, Brasil - CC BY 2.0 Clare66 - CC BY-SA 3.0 MHM55 - CC BY-SA 3.0 FkMohr, Fotografin Supakon Mohr - CC BY-SA 3.0 de Cristina Del Biaggio - CC BY-SA 3.0 Adrien Kunysz - CC BY-SA 4.0 Peter Sieling - CC BY 2.0 Capricorn4049 - CC BY-SA 4.0 Andreas Faessler - CC BY-SA 3.0 Cooper.ch 10:27, 27 October 2006 (UTC) - CC BY 2.5 Champer - CC BY-SA 3.0 Kecko - CC BY 2.0 – Wladyslaw [Disk.] - CC BY-SA 3.0 de FkMohr, Fotografin Supakon Mohr - CC BY-SA 3.0 de Alps - Public domain NielsB at Dutch Wikipedia - CC BY-SA 3.0 Ricartation - CC BY-SA 4.0 Blanky75 - CC BY-SA 4.0 Fly01 - Public domain Kraftwerke Oberhasli AG - CC BY-SA 3.0 de Julian Peter - CC BY 2.0 Nikolai Karaneschev - CC BY 3.0 Sirieta03 - CC BY-SA 4.0 dconvertini - CC BY-SA 2.0 Christian David - CC BY-SA 4.0 Capricorn4049 - CC BY-SA 4.0 RhodesHilary - CC BY-SA 4.0 Günter Seggebäing, Coesfeld - CC BY-SA 3.0 Patrick Nouhailler - CC BY-SA 2.0 Nikolai Karaneschev - CC BY 3.0 Champer - CC BY-SA 3.0 dconvertini - CC BY-SA 2.0 Yannick Bammert - CC BY 2.0 NielsB at Dutch Wikipedia - CC BY-SA 3.0 Kecko - CC BY 2.0 Plattens - CC BY-SA 3.0 M M from Switzerland - CC BY-SA 2.0 No images

Context of შვეიცარია

შვეიცარია (გერმ. die Schweiz, ფრანგ. la Suisse, იტალ. Svizzera, რეტორომანული la Svizra), ოფიციალურად შვეიცარიის კონფედერაცია (ლათ. Confoederatio Helvetica, გერმ. Schweizerische Eidgenossenschaft, ფრანგ. Confédération suisse, იტალ. Confederazione Svizzera) — ზღვაზე გასასვლელის არმქონე სახელმწიფო. მდებარეობს დასავლეთ, ცენტრალურ და სამხრეთ ევროპაში. არის ფედერალური რესპუბლიკა 26 კანტონით, რომლის ფედერალური ხელისუფლება დედაქალაქ ბერნშია განთავსებული. სამხრეთით ესაზღვრება იტალია, დასავლეთით - საფრანგეთი, ჩრდილოეთით - გერმანია, ხოლო აღმოსავლეთით ავსტრია და ლიხტენშტეინი. გეოგრაფიულად იყოფა შვეიცარიის ზეგანის, ალპებისა და იურის მთების ტერიტორიებად, რომელთა საერთო ფართობი 41,285 კმ ²-ია; აქედან ხმელეთი 39,997 კმ² მოიცავს. მიუხედავად იმისა, რომ შვეიცარიის უდიდესი ტერიტორია ალპებს უკავია, მოსახლეობა დაახლოებით 8.5 მილიონია, რომლის დიდი ნაწილი პლატოზეა კონცენტრირებული. ზეგანზე ვხვდებით ქვეყნის უდიდეს ქალაქებსა და ეკომონიკურ ცენტრებს, რომელთა შორისაა ციურიხი, ჟენევა და ბაზელი; აღნიშნული ტერიტორია წარმოადგენს მრავალი საერთაშორისო ორგანიზაციის ძირითად ადგილსამყოფელს (ფიფა, გაერთიანებული ერების ორგანიზაციის მეორე უდიდესი ოფისი, საერთაშორისო დასახლებების ბანკი); ზეგანის ტერიტორიაზეა განლაგებული შვეიცარიის მთავარი საერთაშორისო აეროპორტებიც.

შვეიცარიის კავშირი ჩამოყალიბდა შუა საუკუნეების გვიან პერიოდში, ავსტრიისა და ბურგუნდიის წინააღმდეგ წარმატებული სამხედრო სერიის შედეგად. საღვთო რომის იმპერიამ შვეიცარიის დამოუკიდებლობა ფორმალურად 1648 წელს, ვესტფალიის ზავით აღიარა. შვეიცარიის დაფუძნების დოკუმენტად ითვლება 1291 წლის ფედერალური ქარტია; აღნიშნული დღე შვეიცარიის ეროვნულ დღედ არის გამოცხადებული. XVI საუკუნის რეფორმირების შემდეგ, შვეიცარია ინარჩუნებს ნეიტრალიტეტის ძლიერ პოლიტიკას; 1815 წლიდან შვეიცარია საერთაშორისო ომებში არ იბრძვის, ხოლო გაერთიანებული ერების ორგანიზაციას 2002 წლამდე არ უერთდებოდა. მიუხედავად ამისა, ქვეყანა აქტიურად აწარმოებს საგარეო მოლაპარაკებებს და ხშირად არის ჩართული მსოფლიოში მშვიდობის მისაღწევად ორგანიზებულ ღონისძიებებში. არის მსოფლიოში ერთ-ერთი უძველესი და ყველაზე ცნობილი ჰუმანიტარული ორგანიზაციის, წითელი ჯვრის დაფუძნების ადგილი; აგრეთვე, მრავალი საერთაშორისო ორგანიზაციის (მაგალითად, ჟენევაში მდებარე გაეროს მეორე უდიდესი ოფისის) ადგილსამყოფელი. არის თავისუფალი ვაჭრობის ევროპული ასოციაციის დამფუძნებელი წევრი, მაგრამ არაა ისეთ ორგანიზაციებში, როგორებიცაა: ევროპის კავშირი, ევროპის ეკონომიკური ტერიტორია, ევროზონა. თუმცა, იგი ორმხრივი ხელშეკრულებით, არის შენგენის ზონისა და ერთიანი ევროპული ბაზრის წევრი.