შვეიცარია

Cristo Vlahos - CC BY-SA 3.0 Plattens - CC BY-SA 3.0 Cooper.ch 10:27, 27 October 2006 (UTC) - CC BY 2.5 Kecko - CC BY 2.0 Kecko - CC BY 2.0 BenHur - CC BY-SA 3.0 Unknown authorUnknown author - Public domain Nikolai Karaneschev - CC BY 3.0 Roland Zumbühl - CC BY-SA 3.0 upload by Adrian Michael - CC BY 2.5 Nikolai Karaneschev - CC BY 3.0 Lars Haefner - CC BY-SA 3.0 Cristina Del Biaggio - CC BY-SA 3.0 FkMohr, Fotografin Supakon Mohr - CC BY-SA 3.0 de Kraftwerke Oberhasli AG - CC BY-SA 3.0 de ZachT - Public domain Peter Sieling - CC BY 2.0 Julian Peter - CC BY 2.0 Earth777 - CC BY-SA 4.0 Kecko - CC BY 2.0 Alps - Public domain NielsB at Dutch Wikipedia - CC BY-SA 3.0 FkMohr, Fotografin Supakon Mohr - CC BY-SA 3.0 de – Wladyslaw [Disk.] - CC BY-SA 3.0 de János Korom Dr. >17 Million views from Wien, Austria - CC BY-SA 2.0 Leiju - CC BY-SA 3.0 Lorenz Poffet - CC BY-SA 4.0 dconvertini - CC BY-SA 2.0 Kecko - CC BY 2.0 Original: Valenic; derivative work: Zacharie Grossen - CC BY-SA 4.0 Capricorn4049 - CC BY-SA 4.0 Ricartation - CC BY-SA 4.0 Blanky75 - CC BY-SA 4.0 Edwin Lee - CC BY 2.0 Lars Haefner - CC BY-SA 3.0 Barbara71pit - CC BY-SA 4.0 Julian Peter - CC BY 2.0 Ikiwaner - CC BY-SA 3.0 Ikiwaner - CC BY-SA 3.0 Champer - CC BY-SA 3.0 - Public domain TonnyB - CC BY-SA 3.0 Swissair photo AG - CC BY-SA 4.0 Lars Haefner - CC BY-SA 3.0 NielsB at Dutch Wikipedia - CC BY-SA 3.0 Daniel Reust - CC BY-SA 4.0 NielsB at Dutch Wikipedia - CC BY-SA 3.0 Plattens - CC BY-SA 3.0 Kecko - CC BY 2.0 Jan Remund - CC BY 2.0 FkMohr, Fotografin Supakon Mohr - CC BY-SA 3.0 de Blanky75 - CC BY-SA 4.0 Julian Peter - CC BY 2.0 MHM55 - CC BY-SA 3.0 M M from Switzerland - CC BY-SA 2.0 Petergenner - CC BY-SA 4.0 Yannick Bammert - CC BY 2.0 dconvertini - CC BY-SA 2.0 FkMohr, Fotografin Supakon Mohr - CC BY-SA 3.0 de Julian Peter - CC BY 2.0 Lars Haefner - CC BY-SA 3.0 Sirieta03 - CC BY-SA 4.0 FkMohr, Fotografin Supakon Mohr - CC BY-SA 3.0 de No images

Context of შვეიცარია

შვეიცარია (გერმ. die Schweiz, ფრანგ. la Suisse, იტალ. Svizzera, რეტორომანული la Svizra), ოფიციალურად შვეიცარიის კონფედერაცია (ლათ. Confoederatio Helvetica, გერმ. Schweizerische Eidgenossenschaft, ფრანგ. Confédération suisse, იტალ. Confederazione Svizzera) — ზღვაზე გასასვლელის არმქონე სახელმწიფო. მდებარეობს დასავლეთ, ცენტრალურ და სამხრეთ ევროპაში. არის ფედერალური რესპუბლიკა 26 კანტონით, რომლის ფედერალური ხელისუფლება დედაქალაქ ბერნშია განთავსებული. სამხრეთით ესაზღვრება იტალია, დასავლეთით - საფრანგეთი, ჩრდილოეთით - გერმანია, ხოლო აღმოსავლეთით ავსტრია და ლიხტენშტეინი. გეოგრაფიულად იყოფა შვეიცარიის ზეგანის, ალპებისა და იურის მთების ტერიტორიებად, რომელთა საერთო ფართობი 41,285 კმ ²-ია; აქედან ხმელეთი 39,997 კმ² მოიცავს. მიუხედავად იმისა, რომ შვეიცარიის უდიდესი ტერიტორია ალპებს უკავია, მოსახლეობა დაახლოებით 8.5 მილიონია, რომლის დიდი ნაწილი პლატოზეა კონცენტრირებული. ზეგანზე ვხვდებით ქვეყნის უდიდეს ქალაქებსა და ეკომონიკურ ცენტრებს, რომელთა შორისაა ციურიხი, ჟენევა და ბაზელი; აღნიშნული ტერიტორია წარმოადგენს მრავალი საერთაშორისო ორგანიზაციის ძირითად ადგილსამყოფელს (ფიფა, გაერთიანებული ერების ორგანიზაციის მეორე უდიდესი ოფისი, საერთაშორისო დასახლებების ბანკი); ზეგანის ტერიტორიაზეა განლაგებული შვეიცარიის მთავარი საერთაშორისო აეროპორტებიც.

შვეიცარიის კავშირი ჩამოყალიბდა შუა საუკუნეების გვიან პერიოდში, ავსტრიისა და ბურგუნდიის წინააღმდეგ წარმატებული სამხედრო სერიის შედეგად. საღვთო რომის იმპერიამ შვეიცარიის დამოუკიდებლობა ფორმალურად 1648 წელს, ვესტფალიის ზავით აღიარა. შვეიცარიის დაფუძნების დოკუმენტად ითვლება 1291 წლის ფედერალური ქარტია; აღნიშნული დღე შვეიცარიის ეროვნულ დღედ არის გამოცხადებული. XVI საუკუნის რეფორმირების შემდეგ, შვეიცარია ინარჩუნებს ნეიტრალიტეტის ძლიერ პოლიტიკას; 1815 წლიდან შვეიცარია საერთაშორისო ომებში არ იბრძვის, ხოლო გაერთიანებული ერების ორგანიზაციას 2002 წლამდე არ უერთდებოდა. მიუხედავად ამისა, ქვეყანა აქტიურად აწარმოებს საგარეო მოლაპარაკებებს და ხშირად არის ჩართული მსოფლიოში მშვიდობის მისაღწევად ორგანიზებულ ღონისძიებებში. არის მსოფლიოში ერთ-ერთი უძველესი და ყველაზე ცნობილი ჰუმანიტარული ორგანიზაციის, წითელი ჯვრის დაფუძნების ადგილი; აგრეთვე, მრავალი საერთაშორისო ორგანიზაციის (მაგალითად, ჟენევაში მდებარე გაეროს მეორე უდიდესი ოფისის) ადგილსამყოფელი. არის თავისუფალი ვაჭრობის ევროპული ასოციაციის დამფუძნებელი წევრი, მაგრამ არაა ისეთ ორგანიზაციებში, როგორებიცაა: ევროპის კავშირი, ევროპის ეკონომიკური ტერიტორია, ევროზონა. თუმცა, იგი ორმხრივი ხელშეკრულებით, არის შენგენის ზონისა და ერთიანი ევროპული ბაზრის წევრი.