Jamajka
More about Jamajka
- Currency Dolar jamajski
- Calling code +1876
- Internet domain .jm
- Mains voltage 116V/50Hz
- Democracy index 6.96
- Population 2734093
- Obszar 10991
- Driving side left
Kingston, 1820
Zdjęcie satelitarne Jamajki z listopada 2001
Morze KaraibskieW okresie prekolumbijskim zamieszkiwana przez Arawaków....Czytaj dalej
Read less
Kingston, 1820
Zdjęcie satelitarne Jamajki z listopada 2001
Morze KaraibskieW okresie prekolumbijskim zamieszkiwana przez Arawaków. W 1494 roku odkrył ją dla Europy Krzysztof Kolumb. Na początku XVI wieku skolonializowana przez Hiszpanię. W 1655 roku zajęta przez Anglików. Do końca XVIII wieku przeżywała okres świetności jako kolonia cukrownicza, centrum handlu niewolnikami i siedziba piratów rabujących posiadłości hiszpańskie (ich siedziba Port Royal była najbogatszym i najbardziej znanym miastem Nowego Świata)[1]. Po wymarciu Indian władze kolonialne sprowadzały na wyspę czarnoskórych niewolników. W połowie XVIII wieku czarnoskórzy stanowili już 89% mieszkańców wyspy. Zbiegli niewolnicy tworzyli w górach wolne enklawy. Spośród nich wyłoniła się odrębna grupa etniczna, Maroni. Powstania niewolników, do których doszło w połowie XVIII i w pierwszej połowie XIX wieku, przyczyniły się do przyśpieszenia abolicji niewolnictwa (1838). Abolicja nie przyczyniła się do znaczniejszej poprawy warunków ekonomicznych mieszkańców. W 1865 roku w Morant Bay wybuchł bunt ludności czarnoskórej motywowany pogarszającymi się warunkami życia. Brytyjskie władze w odwecie za bunt zlikwidowały lokalny samorząd i przekształciły wyspę w kolonię Korony. W pierwszej połowie XX wieku rosło przeludnienie kraju i emigracja zarobkowa (przede wszystkim do Stanów Zjednoczonych, na Kubę i do państw Ameryki Środkowej). Po 1918 roku zwiększyło się uzależnienie gospodarcze wyspy od Stanów Zjednoczonych (szczególnie poprzez działalność United Fruit Company)[1].
Niepokoje społeczne i fala strajków, która w latach 1935–1939 roku objęła brytyjskie Karaiby, odbiła się głośnym echem na Jamajce. Na popularności przybrały hasła murzyńskiego nacjonalizmu głoszone przez Marcusa Garveya. Nacjonaliści żądali rozszerzenia prawa wyborczego i zwiększenia autonomii. W 1938 roku powstały pierwsze związki zawodowe, których organizacji podjął się Alexander Bustamante. W tym samym roku utworzona została pierwsza partia socjaldemokratyczna, Ludowa Partia Narodowa (PNP) z Normanem Manleyem jako przewodniczącym. W 1943 roku ze związków Bustamante wyłoniła się konserwatywna Jamajska Partia Pracy (JLP). W 1944 roku nadano wyspie samorząd, odbyły się pierwsze wybory powszechne do Izby Reprezentantów. Zwycięstwo w 1944 i 1949 roku odnieśli konserwatyści z JLP. W 1955 roku władzę objęła PNP. W latach 50. eksploatacja dużych złóż boksytów, reforma rolna oraz rozbudowa infrastruktury turystycznej i przemysłu mechanicznego przyczyniły się do szybkiego rozwoju gospodarczego. Problemem pozostawało wysokie bezrobocie stanowiące powód emigracji mieszkańców do Wielkiej Brytanii i Stanów Zjednoczonych[1].
W latach 1958–1962 kraj był częścią Federacji Indii Zachodnich. W 1959 roku jako pierwsza brytyjska kolonia w regionie otrzymał pełną autonomię wewnętrzną. Po referendum w 1961 roku Jamajka wystąpiła z federacji, a rok później proklamowała niepodległość jako członek brytyjskiej Wspólnoty Narodów. W latach 1962–1972 istniały rządy konserwatystów popierające wolny rynek i bliskie relacje z USA. W latach 1972–1980 rządził PNP z premierem Michaelem Manleyem (syn założyciela partii). Manley od 1974 roku realizował program tzw. socjalizmu demokratycznego (w tym reforma rolna, nacjonalizacja części przemysłu, kontrola kapitału zagranicznego). Nastąpiło zbliżenie z rewolucyjną Kubą. Radykalne reformy spowodowały konflikt z Międzynarodowym Funduszem Walutowym i odpływ kapitału zagranicznego, a w rezultacie załamanie gospodarcze. W 1980 roku wybory wygrali opozycyjni konserwatyści, a premierem został Edward Seaga. Prowadził on liberalną gospodarkę i wprowadził drastyczne oszczędności. W polityce zagranicznej utrzymywał ścisłe kontakty ze Stanami Zjednoczonymi. Po krótkim okresie prosperity nastąpiło kolejne załamanie. W 1988 roku na wyspiarskie państwo uderzył Huragan Gilbert. W 1989 roku do władzy powrócili socjaldemokraci i Manley. Tym razem PNP zdecydowało się kontynuować politykę rządów konserwatywnych. Postawy rządzących socjaldemokratów nie zmienił również Percival James Patterson, będący następcą Manleya[1].
↑ a b c d Jamajka. Historia, [w:] Encyklopedia PWN [online] [dostęp 2015-06-02].