De Vesuvius is een actieve vulkaan aan de westkust van Italië ten zuidoosten van Napels. De naam "Vesuvius" is afkomstig van het Oskisch "fesf", wat rook betekent. De vulkaan ligt in de vlakte van Campanië, heeft een doorsnede van acht kilometer en is 1281 meter hoog.

De Vesuvius is een stratovulkaan; strato- is afgeleid van stratum, Latijn voor 'laag'. Een stratovulkaan bestaat uit een afwisseling van lagen as en lava, die in de twee stadia van een uitbarsting van dit type vulkaan worden gevormd. De Vesuvius ligt in de caldera van een oudere vulkaan, de Monte Somma. De caldera is ongeveer 18.300 jaar geleden gevormd. Een vulkaan in een caldera wordt ook wel sommavulkaan genoemd.

In het jaar 79 kwam de Vesuvius tot uitbarsting, waarbij de Romeinse steden Pompeï, Herculaneum, Oplontis en andere nederzettingen werden verwoest. Tijdens de uitbarsting werd een wolk van stenen, as en vulkanische gassen tot wel 30 km in de lucht geworpen. De omgeving werd bedolven onder enorme hoeveelheden pyroclastisch materiaal. Bij de uitbarsting zouden meer dan duizend mensen zijn omgekomen. Het enige overgebleven ooggetuigenverslag van de gebeurtenis zijn de twee brieven van Plinius de Jongere aan de historicus Tacitus.

De Vesuvius is sindsdien vele malen uitgebarsten; de laatste keer was in 1944. De Vesuvius wordt beschouwd als een van de gevaarlijkste vulkanen ter wereld vanwege de miljoenen mensen die dichtbij genoeg wonen om door een uitbarsting te worden getroffen. In de eigenlijke gevarenzone wonen ongeveer 600.000 mensen, meer dan bij enige andere vulkaan in de wereld het geval is. Sinds 1995 wordt de Vesuvius (en het omliggende gebied) beschermd als Nationaal park Vesuvius.