Chiatura

( Tsjiatoera (stad) )

Tsjiatoera (Georgisch: ჭიათურა) is een stad in het westen van Georgië met 12.280 inwoners (2023), gelegen in de regio (mchare) Imereti. Het is het bestuurlijk centrum van de gelijknamige gemeente. De stad ligt op ongeveer 350-550 meter boven zeeniveau in en boven de kloof van de rivier Kvirila, 70 kilometer ten oosten van regiohoofdstad Koetaisi en 180 kilometer ten westen van hoofdstad Tbilisi. Tsjiatoera staat bekend om de mangaanmijnen en de vele kabelbanen die het rijk is.

De geschiedenis en de ontwikkeling van Tsjiatoera als stad is verbonden met de vondst van mangaanerts in de jaren 1870. De ontginning hiervan begon in 1879 op initiatief van de dichter Akaki Tsereteli. De grote hoeveelheden mangaan in de grond noopten Tsereteli zich te wenden tot buitenlandse bedrijven, nadat hij eerst had geprobeerd op eigen kracht de exploitatie op te zetten.[1] In 1880 werkten er nog minder dan 100 arbeiders, in 1887 was dat al ruim 1100, in 1900 ruim 3700 en in 1913 ongeveer 12.000.

Wereldmarkt mangaan  Tsjiatoera was de grootste mangaanproducent ter wereld

In de eerste jaren vond het vervoer van het erts over de weg plaats naar Sjorapani, het dichtstbijzijnde spoorwegstation. In 1891 begon de bouw van een smalspoorlijn vanaf Sjorapani door de Kvirila-kloof naar Tsjiatoera, die in 1895 gereed kwam.[2] Daarna werd de productie snel opgevoerd en werd het mangaan geëxporteerd naar Engeland, Nederland, de Verenigde Staten, België, en andere Europese landen. Slechts een kleine hoeveelheid ging naar Rusland. Aan het eind van de 19e eeuw had het mangaan uit Tsjiatoera een dominante positie op de wereldmarkt veroverd met een aandeel van 50%.[3]

In het revolutiejaar 1905 was Tsjiatoera een van de Georgische centra van arbeidersrevolte en waren er vele stakingen.[4] De Eerste Wereldoorlog, Russische Revolutie en de Democratische Republiek Georgië brachten nog meer haperingen in de productie.

Van grondstof naar halffabrikaat

De industrialiering in de Sovjet-Unie bracht een nieuwe impuls aan de mangaanwinning. Het Eerste Vijfjarenplan voorzag in de bouw van een grote ijzerlegeringfabriek in Zestafoni, aan de hoofdspoorlijn niet ver van Sjorapani. Om het vervoer naar deze fabriek efficiënter te maken, werd in deze periode de smalspoorlijn tussen Sjorapani en Tsjiatoera omgebouwd naar breedspoor, spoorbreedte van de hoofdspoorlijn.[5] De ijzerlegeringfabriek in Zestafoni was belangrijk voor de Russische defensie-industrie tijdens de Tweede Wereldoorlog. Metallurgen van de Zestafonifabriek beheersten voor het eerst in de Sovjet-Unie de productie van elektrolytisch mangaan, wat nodig was voor pantserstaal.[6]

Kabelbanen

De diepe vallei van de Kvirila waarin de woningen zijn gelegen maakt dat het hoogteverschil met de mijnen in de heuvels substantieel is. De mijnwerkers verloren elke dag veel tijd met de reis naar de mijnen. Daarom werd vanaf 1954 een uitgebreid netwerk van kabelliften uitgebouwd. Tsjiatoera was de eerste stad in de Sovjet-Unie die zulke passagierskabelbanen kreeg.[7][8] Van deze meer dan een halve eeuw oude kabelbanen zijn er in de 21e eeuw nog ongeveer een tiental over.[9] In 2021 werden vier van deze kabelbanen gerenoveerd door het Franse Poma,[10] die nieuwe gondels installeerde en nieuwe stations liet bouwen.[11]

Surguladze 1970e, p. 195, Deel V კაპიტალისტური ურთიერთობები საქართველოს XIX საუკუნის 30-90-იან წლებში ("Kapitalistische relaties van Georgië in de jaren '30-'90 van de 19e eeuw"). (ka) Kekenadze, Valeriane, Historische Geografie van Zemo Imereti (gemeente Satsjchere). Georgische Universiteit Sint Andreas de Eerste van het Patriarchaat van Georgië p. 38 (2022). Geraadpleegd op 28 augustus 2022. Surguladze 1970e, p. 296, Deel V კაპიტალისტური ურთიერთობები საქართველოს XIX საუკუნის 30-90-იან წლებში ("Kapitalistische relaties van Georgië in de jaren '30-'90 van de 19e eeuw"). Surguladze 1970e, p. 144 ev, Deel VI იმპერიალიზმი და პროლეტარული რევოლუცია, საქართველო 1900-1921 ("Imperialisme en proletarische revolutie, Georgië 1900-1921"). Surguladze 1970e, p. 726, Deel VII ქართველი სოციალისტური ერის დასაწყისი XX საუკუნის 20-30-იან წლებში ("Het begin van de Georgische socialistische natie in de jaren 20 en 30 van de 20e eeuw"). Surguladze 1970e, p. 105, Deel VIII სამამულო ომის შემდგომი აღმშენებლობა 1941-1975 წლებში ("Wederopbouw na de patriottische oorlog in 1941-1975"). (en) Renovated Soviet-era ropeway opens in Chiatura. Agenda.ge (2 september 2021). Geraadpleegd op 18 juli 2023. (ru) Tsjiatoera. Travel Georgia. Geraadpleegd op 18 juli 2023. Citefout: Onjuist label <ref>; er is geen tekst opgegeven voor referenties met de naam ropeways (en) 15 Things to Do in Chiatura + Comprehensive Chiatura Travel Guide for 2023. Wander Lush (4 juni 2023). Geraadpleegd op 18 juli 2023. (en) Urban Ropeways (Sanatorium, Lejubani, Naguti, Muxadze). Poma (4 juni 2023). Geraadpleegd op 18 juli 2023.
Photographies by:
Sven Teschke, Büdingen - CC BY-SA 3.0
Statistics: Position
3263
Statistics: Rank
101079

Reactie toevoegen

CAPTCHA
Beveiliging
843617952Click/tap this sequence: 3613
Deze vraag is om te controleren dat u een mens bent, om geautomatiseerde invoer (spam) te voorkomen.

Google street view

Where can you sleep near Tsjiatoera (stad) ?

Booking.com
8.749.018 visits in total, 407.503 Points of interest, 405 Bestemmingen, 1.978 visits today.