Larung Gar (တိဗက်- བླ་རུང་སྒར་, Wylie- bla rung sgar , တရုတ်- 洛若乡, luoruoxiang) သည် Larung Valley ရှိ Garzê တိဘက်ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရစီရင်စု Sêrtar ကောင်တီရှိ အသိုင်းအဝိုင်းတစ်ခုဖြစ်သည်။ တရုတ်နိုင်ငံ၊ စီချွမ်တွင် ခမ်းဟု လူသိများသည်။ Larung Gar သည် 1980 ခုနှစ်တွင် Kyabje Khenchen Jigme Phuntsok မှတည်ထောင်ခဲ့သော Serta Larung Five Science Buddhist Academy ဝန်းကျင်တွင် ကြီးပြင်းလာခဲ့သည့် တိဗက်နှင့် ဟန်တရုတ်ကျောင်းသားအများစု၏အသိုင်းအဝိုင်းအတွက် ဒေသန္တရအမည်ဖြစ်သည်။ နေထိုင်သူများသည် ဘုန်းကြီး၊သီလရှင်များ၊ သစ္စာခံများနှင့် လူဝတ်ကြောင်များ ဖြစ်ကြသည်။ Larung Gar သည် တရုတ်အစိုးရမှ ဖြိုခွင်းမှုများ ပြန်လည်စတင်ချိန်အထိ ၂၀၁၆ ခုနှစ် ဇူလိုင်လတွင် အကြီးဆုံး ဗုဒ္ဓဘာသာ ဘုန်းတော်ကြီးကျောင်းအဖြစ် သတ်မှတ်ခံခဲ့ရပါသည်။

Larung Gar သည် Khenchen Jigme Phuntsok ၏ ဆုတ်ခွာနေထိုင်ရာ အနီးတွင် ကျောင်းသား တစ်ဒါဇင်အောက်သာ ၎င်းတို့၏ နေအိမ်များကို စတင်ဆောက်လုပ်ခဲ့ပြီး နောက်ပိုင်းတွင် ပိုမိုကြီးထွားလာခဲ့သည်။ တိဗက်ဗုဒ္ဓဘာသာဘုန်းတော်ကြီးကျောင်းနှင့် လူဝတ်ကြောင် တိဗက်ကုန်းပြင်မြင့်မှ ကျောင်းသား၊ Serta Larung Five Science Buddhist Academy သည် နာမည်ကောင်းနှင့် အရွယ်အစား ကြီးထွားလာသည်နှင့်အမျှ၊ Nyingma Terton Khenchen Jigme Phuntsok ထံမှ သင်ကြားမှုများကို လက်ခံရရှိရန် တရုတ်နှင့် နိုင်ငံတကာ ကျောင်းသား အများအပြား ရောက်ရှိလာပြီး နေအိမ်များကို ဆောက်လုပ်ခဲ့ကြသည်။ ဤနေရာသည် မြင့်မြတ်သည်ဟု ယူဆကြပြီး အကယ်ဒမီသည် ပထမဆုံး Dodrupchen Rinpoche မှ ရှေးပရောဖက်ပြုချက်တစ်ရပ်ကို ဖြည့်ဆည်းပေးခဲ့သည်။

အသိုက်အဝန်းသည် ရွှံ့အုတ် သို့မဟုတ် သစ်သားဖြင့် ဆောက်လုပ်ထားသော လူနေအိမ်များနှင့် တရားအားထုတ်သည့်တဲများဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည်။ အသိုက်အဝန်း ကြီးပြင်းလာသည်နှင့်အမျှ သီလရှင်များ တည်းခိုခန်းများ ဆောက်ကာ ခြေလျင်လမ်းများက ရပ်ကွက်များကို အကယ်ဒမီကျောင်းနှင့် ချိတ်ဆက်ပေးသည်။ စားသောက်ဆိုင်အချို့သည် Gompa နှင့်ကပ်လျက်ပင်မရင်ပြင်အနီးတွင်တည်ရှိသည်။

၁၉၉၉ ခုနှစ်တွင် တရုတ်အာဏာပိုင်များသည် Larung Gar ကို စတင်နှောက်ယှက်ခဲ့ကြောင်း အစီရင်ခံစာများတွင် ဖော်ပြထားသည်။ Khenchen Jigme Phuntsok သည် ကျောင်းသားအရေအတွက်ကို လျှော့ချရန် အမိန့်ပေးမှုကို ငြင်းဆိုပြီးနောက် အစောပိုင်း ၂၀၀၁ ခုနှစ် ဇွန်လတွင် ဖြိုခွင်းမှု စတင်ခဲ့ပြီး၊ သတင်းရင်းမြစ်များစွာအရ တိဗက်စောင့်ကြည့်လေ့လာရေးအဖွဲ့နှင့် Free Tibet တို့၏ 2017 ပူးတွဲအစီရင်ခံစာအရ သူ့ကို အဆက်အသွယ်မဖြတ်နိုင်သော တစ်နှစ်ကြာ ထိန်းသိမ်းခံခဲ့ရသည့် ဆုံးဖြတ်ချက်တစ်ခုဖြစ်သည်။ ။

ဘုန်းကြီးများနှင့် သီလရှင်များသည် Larung Gar သို့ ဆက်လက် ပြောင်းရွှေ့လေ့လာကြပြီး နိုင်ငံတကာမှ လူဦးရေမှာ တိဗက်၊ တရုတ်၊ မွန်ဂိုလီးယားနှင့် အခြားအာရှနိုင်ငံများမှ လူဦးရေ ၁၀,၀၀၀ ရှိသည်ဟု တရားဝင် ထုတ်ပြန်ထားသည်။ ၂၀၁၆ ခုနှစ် ဇွန်လတွင် တရုတ်အာဏာပိုင်များက သီလရှင် ၃,၅၀၀ နှင့် သံဃာ ၁,၅၀၀ ထက် မပိုစေဘဲ နေထိုင်သူဦးရေကို ထက်ဝက်မှ ၅၀၀၀ အထိ ဖြတ်တောက်ရန် အမိန့်ပေးခဲ့သည်။

Free Tibet ၏ ဒါရိုက်တာက " Larung Gar ကို ဖြိုခွင်းခြင်းသည် လူစုလူဝေးနှင့် မသက်ဆိုင်ကြောင်း ရှင်းရှင်းလင်းလင်း သိသာထင်ရှားပါသည် - ၎င်းသည် တိဗက်ရှိ ဗုဒ္ဓဘာသာကို လွှမ်းမိုးရန် တရုတ်၏ ကြိုးပမ်းမှုတွင် အခြားသော နည်းပရိယာယ်တစ်ခုသာ ဖြစ်သည်" ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။

Larung Gar တွင် တရုတ်နိုင်ငံ၏ ဖြိုခွင်းမှုအား ဥရောပပါလီမန်က 2016 ခုနှစ်တွင် ရှုတ်ချခဲ့ပြီး 2017 ခုနှစ်တွင် ကုလသမဂ္ဂလူ့အခွင့်အရေးဆိုင်ရာ ကျွမ်းကျင်သူများက ရှုတ်ချခဲ့ပါသည်။ 2018 ခုနှစ်တွင် Larung Gar နှင့် ဆက်လက်၍ ပျက်စီးခြင်းအတွက် စိုးရိမ်စရာ၊ Yarchen Gar ကို အမေရိကန် နိုင်ငံခြားရေးဌာနက ထုတ်ဖော်ပြောဆိုခဲ့သည်။ 2020 ခုနှစ် အောက်တိုဘာလတွင်၊ တိဗက်ရှိ လူ့အခွင့်အရေးချိုးဖောက်မှုများကို ရှင်ကျန်းရှိနိုင်ငံများနှင့် နှိုင်းယှဉ်ထားသည့် ကုလသမဂ္ဂလူ့အခွင့်အရေးဆိုင်ရာ အထွေထွေညီလာခံတွင် နိုင်ငံ 39 နိုင်ငံတို့၏ ပူးတွဲကြေညာချက်ကို ဖတ်ကြားခဲ့သည်။