Dohány utcai zsinagóga
( Grote Synagoge van Boedapest )De Grote synagoge van Boedapest (Hongaars: Nagy Zsinagóga; Hebreeuws:בית בית הכנסת הגדול של בודפשט), ook wel genoemd de synagoge aan de Dohánystraat (Tabakstraat) (Hongaars: Dohány utcai zsinagóga) of Tabaksjoel (Jiddisch: Tabak-Shul) is een synagoge in de Hongaarse hoofdstad Boedapest. Het is de grootste synagoge van Europa en de op een na grootste ter wereld. Er is plaats voor ongeveer drieduizend personen. De synagoge staat in de voormalige Jodenwijk, heden ten dage wonen er nog een aanzienlijk aantal Joden. Het gebouw is 75 meter lang en 27 meter breed en werd tussen 1854 en 1859 in Moorse stijl gebouwd, naar het plan van de architect Ludwig Förster. Het geboortehuis van Theodor Herzl (grondlegger van het zionisme) stond naast de synagoge.
Joden maken reeds lang deel uit van de Hongaarse bevolking. Terwijl koning Stephanus de Heilige de Joden vrijheid en privileges bood, legden andere vorsten, met name Andreas II hen beperkingen op. Tijdens de Turkse overheersing toonde dezen juist respect voor het jodendom vanwege het feit dat de islam, overigens net als het christendom, zijn wortels heeft in het jodendom. Reeds in de 11e eeuw woonden er Joden in Boeda en in sinds de 14e eeuw ook in Pest. Door de toenemende welvaart in de 19e eeuw nam het aantal onder hen zodanig toe, dat de bestaande kleine sjoels (synagogen) te klein werden. Aanvankelijk kon men het niet eens worden over de vorm van een nieuwe tempel, maar toen na 1853 de orthodoxe denkbeelden plaatsmaakten voor een vrijere opvatting onder de neologe Joden, werd een prijsvraag uitgeschreven voor het ontwerp. Deze werd gewonnen door de Weense katholieke architect Ludwig Förster.
Het interieur.
Reactie toevoegen