Harappa (ပန်ချာပီအသံထွက်- [ɦəɽəppaː] ; Urdu/Punjabi: ہڑپّہ) သည် ပါကစ္စတန်နိုင်ငံ၊ ပန်ဂျပ်ရှိ ရှေးဟောင်းသုတေသနနေရာတစ်ခုဖြစ်ပြီး၊ Sahiwal ၏အနောက်ဘက် 24 ကီလိုမီတာ (15 မိုင်)။ ကြေးခေတ် Harappan ယဉ်ကျေးမှုကို ယခု Indus Valley Civilisation ဟုခေါ်တွင်လေ့ရှိပြီး ၎င်းကို မြောက်ဘက်သို့ 8 ကီလိုမီတာ (5.0 မိုင်) ကွာဝေးသော Ravi မြစ်အနီးရှိ ခေတ်မီကျေးရွာတစ်ခုမှ ၎င်း၏အမည်ကို ယူဆောင်ထားသည့် အဆိုပါဆိုက်ကို အမည်ပေးထားသည်။ . Harappan ယဉ်ကျေးမှု၏ အဓိကအချက်မှာ တောင်ဘက်ရှိ ဂူဂျာရတ်မှ၊ Sindh နှင့် Rajasthan တို့ကိုဖြတ်ကာ ပန်ဂျပ်နှင့် Haryana တို့အထိ ကျယ်ပြန့်သော ဧရိယာကြီးတစ်ခုပေါ်တွင် ကျယ်ပြန့်သည်။ Uttar Pradesh အရှေ့ဘက်စွန်းနှင့် အီရန်နှင့် မဝေးသော Baluchistan ကမ်းရိုးတန်းရှိ Sutkagen-dor အထိ အချို့နေရာများအပါအဝင် အဓိကဧရိယာအပြင်ဘက်တွင် နေရာအများအပြားကို တွေ့ရှိခဲ့သည်။

ရှေးဟောင်းနေရာ မြို့တော်တွင် Sindh နှင့် Punjab တွင်ဗဟိုပြုထားသော Harappan ယဉ်ကျေးမှု၏တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းဖြစ်သော ကြေးခေတ်ခိုင်ခံ့သောမြို့၏ အပျက်အစီးများပါရှိသည်။ မြို့တော်တွင် နေထိုင်သူ ၂၃,၅၀၀ ခန့်ရှိသည်ဟု ယုံကြည်ရပြီး 150 ဟက်တာ (370 ဧက) ခန့်ကို ရွှံ့အုတ်အိမ်များဖြင့် သိမ်းပိုက်ထားသည်ဟု ယုံကြည်ရပြီး ရင့်ကျက်သော Harappan အဆင့် (2600 BC – 1900 BC) အတွင်း ၎င်းသည် ၎င်းအချိန်အတွက် ကြီးမားသည်ဟု ယူဆပါသည်။ ၎င်း၏ပထမဆုံးတူးဖော်တွေ့ရှိသည့်နေရာမှယခင်ကအမည်မသိယဉ်ကျေးမှုတစ်ခုအား ရှေးဟောင်းသုတေသနဆိုင်ရာသဘောတူညီချက်အရ Indus Valley Civilization ကို Harappan Civilisation ဟုလည်းခေါ်ဆိုပါသည်။

Lahore-Multan မီးရထားလမ်းဖောက်လုပ်ရာတွင် အပျက်အစီးများမှအုတ်များကို အုတ်ချပ်များအဖြစ်အသုံးပြုသောအခါ ရှေးခေတ် Harappa မြို့သည် ကြီးမားစွာပျက်စီးခဲ့သည်။ Harappa ၏ လက်ရှိရွာသည် ရှေးဟောင်းနေရာမှ 1 ကီလိုမီတာ (0.62 မိုင်) ထက်နည်းသည်။ ခေတ်မီ Harappa သည် ဗြိတိသျှ Raj ခေတ်မှ အမွေအနှစ်ရထားဘူတာတစ်ခုရှိသော်လည်း ယနေ့တွင် လူပေါင်း 15,000 နေထိုင်သည့် လမ်းဆုံမြို့ငယ်လေးဖြစ်သည်။ 2005 ခုနှစ်တွင် ဆောက်လုပ်ရေးလုပ်ငန်းခွင်၏ အစောပိုင်းအဆင့်များအတွင်း ဆောက်လုပ်ရေးလုပ်ငန်းရှင်များက ရှေးဟောင်းသုတေသနဆိုင်ရာ ပစ္စည်းအများအပြားကို တူးဖော်တွေ့ရှိသောအခါ အဆိုပါနေရာရှိ အငြင်းပွားဖွယ် အပန်းဖြေဥယျာဉ်အစီအစဉ်ကို ဖျက်သိမ်းခဲ့သည်။