Việt Nam

វៀតណាម

This Photo was taken by Supanut Arunoprayote. Feel free to use any of my images, but please men - CC BY 4.0 쿠도군 from kowp - CC BY 2.0 kr User dalbera on Flickr - CC BY 1.0 Dave Bunnell - CC BY-SA 4.0 User dalbera on Flickr - CC BY 1.0 Everjean - CC BY 2.0 Sasint - CC0 Ondřej Žváček - CC BY 2.5 Sasint - CC0 The original uploader was Chuoibk at English Wikipedia. - CC BY-SA 3.0 Cyril Doussin from London, United Kingdom - CC BY-SA 2.0 Sasint - CC0 Sasint - CC0 Sasint - CC0 Doug Knuth from Woodstock, IL - CC BY-SA 2.0 Thái Nhi at vi.wikipedia - Public domain François Guerraz - CC BY-SA 3.0 User dalbera on Flickr - CC BY 1.0 Bùi Thụy Đào Nguyên - CC BY-SA 3.0 Khoitran1957 - CC BY-SA 4.0 xiquinhosilva - CC BY 2.0 Doug Knuth from Woodstock, IL - CC BY-SA 2.0 User dalbera on Flickr - CC BY 1.0 Aine Hickey - CC BY 3.0 Thang Nguyen - CC BY-SA 2.0 User dalbera on Flickr - CC BY 1.0 This Photo was taken by Supanut Arunoprayote. Feel free to use any of my images, but please men - CC BY 4.0 Sasint - CC0 This Photo was taken by Supanut Arunoprayote. Feel free to use any of my images, but please men - CC BY 4.0 Vyacheslav Argenberg - CC BY 4.0 Mark Limb - CC BY-SA 4.0 François Guerraz - CC BY-SA 3.0 Sasint - CC0 Bùi Thụy Đào Nguyên - CC BY-SA 3.0 Jean-Pierre Dalbéra from Paris, France - CC BY 2.0 Doug Knuth from Woodstock, IL - CC BY-SA 2.0 Arian Zwegers - CC BY 2.0 S070502 - CC BY-SA 4.0 This Photo was taken by Supanut Arunoprayote. Feel free to use any of my images, but please men - CC BY 4.0 calflier001 - CC BY-SA 2.0 쿠도군 from kowp - CC BY 2.0 kr Erwin Verbruggen from Amsterdam, The Netherlands - CC BY-SA 2.0 The White House from Washington, DC - Public domain This Photo was taken by Supanut Arunoprayote. Feel free to use any of my images, but please men - CC BY 4.0 xiquinhosilva - CC BY 2.0 Vyacheslav Argenberg - CC BY 4.0 Doug Knuth from Woodstock, IL - CC BY-SA 2.0 Aine Hickey - CC BY 3.0 This Photo was taken by Supanut Arunoprayote. Feel free to use any of my images, but please men - CC BY 4.0 xiquinhosilva - CC BY 2.0 dronepicr - CC BY 2.0 Jean-Pierre Dalbéra from Paris, France - CC BY 2.0 [Tycho] - CC BY-SA 3.0 Doug Knuth from Woodstock, IL - CC BY-SA 2.0 Erwin Verbruggen from Amsterdam, The Netherlands - CC BY-SA 2.0 Sasint - CC0 xiquinhosilva - CC BY 2.0 Rungbachduong - CC BY-SA 3.0 User dalbera on Flickr - CC BY 1.0 haithanh - CC BY 2.0 dronepicr - CC BY 2.0 Bùi Thụy Đào Nguyên - CC BY-SA 3.0 Jérémie B. - CC BY-SA 4.0 jeka3000 - CC BY-SA 3.0 Alexis Lê-Quôc from New York, United States - CC BY 2.0 Erwin Verbruggen from Amsterdam, The Netherlands - CC BY-SA 2.0 Trung Le - CC BY 2.0 Mark Limb - CC BY-SA 4.0 xiquinhosilva - CC BY 2.0 This Photo was taken by Supanut Arunoprayote. Feel free to use any of my images, but please men - CC BY 4.0 No images

Context of វៀតណាម

ប្រទេសវៀតណាម (ភាសាវៀតណាម៖ Việt Nam) ដោយមានឈ្មោះជាផ្លូវការថា សាធារណរដ្ឋសង្គមនិយមវៀតណាម (Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam) គឺជាប្រទេសមួយស្ថិតនៅជាយខាងកើតនៃតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍ដីគោក ដោយមានក្រឡាផ្ទៃសរុប ៣៣១,២១២ គីឡូម៉ែត្រការ៉េ និងមានប្រជាជនរស់នៅចំនួន ៩៩ លាននាក់។ ប្រទេសវៀតណាមមានព្រំដែនគោកជាប់ប្រទេសចិននៅភាគខាងជើង ប្រទេសកម្ពុជានិងឡាវនៅភាគខាងលិច ហើយមានដែនទឹកជាប់ប្រទេសថៃតាមរយៈឈូងសមុទ្រថៃ និងប្រទេសហ្វីលីពីន ឥណ្ឌូណេស៊ី និងម៉ាឡេស៊ីតាមរយៈសមុទ្រចិនខាងត្បូង។ រដ្ឋធានីរបស់ប្រទេសវៀតណាមគឺទីក្រុងហាណូយ រីឯទីក្រុងធំបំផុតគឺទីក្រុងហូជីមិញ (អតីតក្រុងព្រៃនគរ)។

មនុស្សបានចូលមករស់នៅលើទឹកដីវៀតណាមដំបូងនៅក្នុងយុគសម័យថ្មបំបែក និងបានបង្កើតរដ្ឋដំបូងក្នុងសហវត្សទី ១ មុន គ.ស. នៅលើដីសណ្ដទន្លេក្រហមនៃវៀតណាមភាគខាងជើងបច្ចុប្បន្ន។ រាជវង្សហានបានកាត់បញ្ចូលវៀតណាមខាងជើង និងកណ្តាលដាក់នៅក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់ចិនចាប់ពីឆ្នាំ ១១១ មុន គ.ស. រហូតដល់រាជវង្សឯករាជ្យទីមួយបានលេចឡើងនៅឆ្នាំ ៩៣៩។ នគររាជានិយមជាបន្តបន្ទាប់បានស្រូបយកឥទ្ធិពលពីចិនតាមរយៈលទ្ធិខុងជឺ និងព្រះពុទ្ធសាសនា ហើយបានបន្តរីករាលដាលទៅភាគខាងត្បូងពោលគឺរហូតដល់ដីសណ្ដទន្លេមេគង្គ ដោយបានវាយដណ្តើមកាន់កាប់ប្រទេសចាម្ប៉ានៅក្នុងដំណើរនេះ។ រាជវង្សង្វៀន ដែលត្រូវជានគរចុងក្រោយរបស់វៀតណាម បានទទួលចុះចាញ់ក្រោមទ្វៃដៃនៃមហាអំណាចបារាំងនៅក្នុងឆ្នាំ១៨៨៣។ បន្ទាប់ពីបដិវត្តន៍ខែសីហា បក្សសម្ព័ន្ធជាតិនិយមហៅវៀតមិញ ក្រោមការដឹកនាំរបស់អ្នកបដិវត្តន៍កុម្មុយនីស្តឈ្មោះហូ ជីមិញ បានប្រកាសពីឯករាជ្យភាពរបស់វៀតណាមនៅក្នុងឆ្នាំ១៩៤៥។

ប្រទេសវៀតណាមបានឆ្លងកាត់សង្រ្គាមអូសបន្លាយគ្នាជាច្រើនឆ្នាំនៅក្នុងសតវត្សរ៍ទី២០។ ក្រោយបញ្ចប់សង្គ្រាមលោកលើកទី២ បារាំងបានវិលត្រឡប់មកក្ដោបក្ដាប់អំណាចអាណានិគមវិញដែលជាហេតុនាំឱ្យសង្គ្រាមឥណ្ឌូចិនលើកទី១ ផ្ទុះឡើងដោយមានវៀតណាមជាអ្នកទទួលបានជ័យជំនះនៅក្នុងឆ្នាំ១៩៥៤។ ជាលទ្ធផលនៃសន្ធិសញ្ញាដែលបានចុះហត្ថលេខារវាងវៀតមិញ និងបារាំង ប្រទេសវៀតណាមទាំងមូលត្រូវបានបំបែកចេញជាពីរផ្នែកផ្សេងគ្នា។ សង្គ្រាមវៀតណាមបានចាប់ផ្ទុះឡើងភ្លាមៗរវាងក្រុមកុម្មុយនីស្តនិយមប៉ែកខាងជើងដែលគាំទ្រដោយសហភាពសូវៀត និងចិន ប្រយុទ្ធប្រឆាំងនឹងក្រុមនិយមប្រឆាំងកុម្មុយនីស្តប៉ែកខាងត្បូងដែលគាំទ្រដោយសហរដ្ឋអាមេរិក។ បន្ទាប់ពីជ័យជំនះរបស់វៀតណាមខាងជើងក្នុងឆ្នាំ១៩៧៥ វៀតណាមបានបង្រួបបង្រួមជារដ្ឋសង្គមនិយមតែមួយក្រោមអំណាចគ្រប់គ្រងនៃបក្សកុម្មុយនីស្តវៀតណាម (ប.ក.វ.) នៅឆ្នាំ១៩៧៦។ សេដ្ឋកិច្ចផែនការដែលបានផ្ដើមឡើងដោយរដ្ឋាភិបាលមិនបានទទួលផ្លែផ្កាអ្វីនោះឡើយព្រោះតែខ្លួនត្រូវជាប់ទណ្ឌកម្មពាណិជ្ជកម្មជាមួយបណ្ដាប្រទេសលោកខាងលិច និងសង្រ្គាមជាមួយកម្ពុជា ហើយនិងចិន។ នៅឆ្នាំ១៩៨៦ បក្សកុម្មុយនីស្តបានផ្តួចផ្តើមកំណែទម្រង់សេដ្ឋកិច្ច និងនយោបាយដែលមានលក្ខណៈស្រដៀងទៅនឹងកំណែទម្រង់សេដ្ឋកិច្ចរបស់ចិនដែរ ដោយប្រទេសនេះបានបង្វែរតម្រង់ទៅរកសេដ្ឋកិច្ចទីផ្សារធូរទូលាយជាងមុន។ កំណែទម្រង់នេះដែរបានជួយសម្រួលដល់ការធ្វើសមាហរណកម្មវៀតណាមឡើងវិញទៅក្នុងសេដ្ឋកិច្ច និងនយោបាយពិភពលោក។

ក្នុងនាមជាប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍដែលមានសេដ្ឋកិច្ចមានចំណូលមធ្យមកម្រិតទាប វៀតណាមនៅតែបន្តជាប្រទេសមួយដែលមានសេដ្ឋកិច្ចរីកចម្រើនលឿនបំផុតប្រចាំសតវត្សទី២១។ សព្វថ្ងៃ វៀតណាមកំពុងមានវិបត្តិអំពើពុករលួយកម្រិតខ្ពស់ ពិរុទ្ធភាព បញ្ហាបរិស្ថាន និងកំណត់ត្រារំលោភសិទ្ធិមនុស្សខ្ពស់។ ប្រទេសនេះផងដែរកំពុងស្ថិតក្នុងចំណាត់ថ្នាក់ទាបបំផុតនៃរង្វាស់សេរីភាពស៊ីវិលអន្តរជាតិ សេរីភាពសារព័ត៌មាន សេរីភាពខាងសាសនា និងជនជាតិភាគតិច។ វៀតណាមជារដ្ឋសមាជិកមួយនៃបណ្ដាស្ថាប័នអន្តរជាតិ និងអន្តររដ្ឋាភិបាលជាច្រើនរួមមាន៖ អាស៊ាន កិច្ចសហប្រតិបត្តិការសេដ្ឋកិច្ចអាស៊ីប៉ាស៊ីហ្វិក កិច្ចព្រមព្រៀងទូលំទូលាយ និងវឌ្ឍនភាពនៃភាពជាដៃគូអន្តរប៉ាស៊ីហ្វិក ចលនាមិនចូលបក្សសម្ព័ន្ធ អង្គការអន្តរជាតិនៃក្រុមប្រទេសនិយាយភាសាបារាំង និងអង្គការពាណិជ្ជកម្មពិភពលោកជាដើម។ លើសពីនេះ វៀតណាមក៏ធ្លាប់បានកាន់អាសនៈនៅក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខអង្គការសហប្រជាជាតិបានចំនួនពីរដងផងដែរ។