Mauthausen-Gusen toplama kampı, Yukarı Avusturya'da Linz kentinin yaklaşık 20 kilometre (12 mil) doğusunda, Mauthausen ve Gusen köylerinin etrafında inşa edilmiş olan büyük bir grup Alman toplama kampıdır. Geçmişi, 1938 yılında Avusturya'nın ilhakından II. Dünya Savaşı'nın son haftalarına kadar sürmüştür.

Başlangıçta tek bir kamp olan Mauthausen, zaman içinde genişledi ve 1940 yılının yaz aylarına kadar Almanya kontrolündeki Avrupa'nın en büyük çalışma kampı tesislerinden biri oldu. Mauthausen ve yakındaki Gusen'deki dört ana alt kampın haricinde, Avusturya ve güney Almanya'nın genelinde bulunan 50'den fazla alt kampta tutsaklar köle işçi olarak kullanılıyordu. KZ Mauthausen tesisinin alt kamplarının birkaçında taş ocakları, mühimmat fabrikaları, madenler, silah fabrikaları ve Me 262 avcı uçağı montaj tesisleri bulunuyordu.

Ocak 1945'te, Mauthausen merkez ofisinden yönetilen kamplarda yaklaşık 85.000 tutsak kalıyordu. Kamplarda ölenlerin toplam sayısı bilinmemektedir ancak çoğu kaynaklar tesisin tümünde 122.766 ve 320.000 arasında olduğunu tahmin etmektedir.

Kamplar, Nazi Almanyası'nın en büyük ilk toplama kampı tesislerinden birini oluşturmuştur ve Müttefiklerin en son kurtardığı kamplardan biridir.

Nazilerin Sovyet savaş esirlerine işledikleri suçlar kapsamında çok sayıda Sovyet siyasi komiser buraya getirilerek öldürüldü.