Lenguas quechuas ( Kueçua (gjuhë) )
Kueçua ose Runa Simi (Rune = "njeri" + Simi = "gjuhe") është një gjuhë indigjene në Amerikës së Jugut. Ajo ishte gjuha e Perandorisë Inkase dhe flitet ende sot në dialekte të ndryshme nga rreth 10 milion njerëz në Amerikën e Jugut, kryesisht në Peru dhe në vendet përreth, duke përfshirë Kolumbinë Jugore, Ekuadori, Bolivi, Argjentina veri-perëndimore dhe në veri të Kilit. Ajo është më e përhapura e të gjitha gjuhëve indigjene të kontinentit amerikan.Së bashku me gjuhën spanjolle dhe gjuhën all'aymara gëzon statusin e gjuhës zyrtare në Bolivi dhe Peru.
Shkrim nga gjuha Kueçua: Ati ynë
- Yayayku hanaq pachapi kaq,
- sutiyki yupaychasqa kachun.
- Kamachikuq-kayniyki takyachisqa kachun,
- munayniyki kay pachapi ruwakuchum,
- Imaynan hanaq pachapipas ruwakun hinata.
- Sapa p'unchay mikhunaykuta quwayku.
- Huchaykutapas pampachawayku,
- imaynan ñuqaykupas contraykupi huchallikuqniykuta panpachayku hinata.
- Amataq watiqasqa kanaykuta munaychu,
- aswanpas saqramanta qispichiwayku.
- Qanpan kamachikuq-kaypas, atiypas,
- wiñaypaqmi yupaychasqa kanki.