Zapatista Army of National Liberation

အမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေး ဇာပါတိစတ တပ်မတော် (စပိန်- အမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေး ဇပက်တီစတာ တပ်မတော်၊ EZLN) ၊ Zapatistas အဖြစ် (မက္ကဆီကန် စပိန်အသံထွက်- [sapaˈtistas] ) သည် လွတ်လပ်သော ဆိုရှယ်လစ်နိုင်ငံရေး၊ မက္ကဆီကိုနိုင်ငံ တောင်ဘက်စွန်းရှိ Chiapas တွင် နယ်မြေအများအပြားကို ထိန်းချုပ်ထားသည့် စစ်သွေးကြွအုပ်စု။

၁၉၉၄ ခုနှစ်မှစတင်၍ အဆိုပါအဖွဲ့သည် မက္ကဆီကိုပြည်နယ်နှင့် စစ်ဖြစ်နေပြီ (ဤအချက်ကို အေးခဲနေသော ပဋိပက္ခတစ်ခုအဖြစ် ဖော်ပြနိုင်သော်လည်း)။ မကြာသေးမီနှစ်များအတွင်း EZLN သည် လူထုခုခံရေးဗျူဟာကို အာရုံစိုက်ခဲ့သည်။ Zapatistas ၏ အဓိကအဖွဲ့သည် ကျေးလက်ဒေသခံ တိုင်းရင်းသား အများစုဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသော်လည်း ၎င်းတွင် မြို့ပြနှင့် နိုင်ငံတကာမှ ထောက်ခံသူအချို့ ပါဝင်သည်။ EZLN ၏ အဓိကပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူမှာ Subcomandante Insurgente Galeano ဖြစ်ပြီး ယခင်က Subcomandante Marcos (a.k.a. Compañero Galeano နှင့် "The Other Campaign" နှင့်ဆက်စပ်၍ Delegate Zero) ဖြစ်သည်။ အခြား Zapatista ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူများနှင့်မတူဘဲ မားကို့စ်သည် ဌာနေမာယာလူမျိုးမဟုတ်ပါ။

အဖွဲ့သည် ၎င်း၏အမည်ကို မက္ကဆီကိုတော်လှန်ရေးအတွင်း တောင်ပိုင်းလွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်၏ လယ်သမားတော်လှန်ရေးသမားနှင့် တပ်မှူး Emiliano Zapata မှယူဆောင်ကာ သူ့ဘာသာသူအဖြစ် မြင်သည်။ အယူဝါဒ အမွေခံ။ EZLN ရွာအားလုံးနီးပါးတွင် Zapata၊ Ernesto "Che" Guevara နှင့် Subcomandante Marcos တို့၏ ပန်းချီကားများပါရှိသည်။

EZLN အယူဝါဒသည် လွတ်လပ်သောဆိုရှယ်လစ်စနစ်နှင့် ဆင်တူသော်လည်း Zapatistas သည် နိုင်ငံရေးအမျိုးအစားခွဲခြားခြင်းကို ငြင်းပယ်ကာ ဖီလာခဲ့သည်။ EZLN သည် ပိုမိုကျယ်ပြန့်သော ပြောင်းလဲခြင်း-ဂလိုဘယ်လိုက်ဇေးရှင်း၊ နီယိုလစ်ဘရယ်ဆန့်ကျင်ရေးလူမှုရေးလှုပ်ရှားမှု၊ ဒေသရင်းမြစ်များ အထူးသဖြင့် မြေယာအပေါ် ဌာနေရင်းမြစ်များကို ထိန်းချုပ်ရန် ကြိုးပမ်းမှုတို့နှင့် ပေါင်းစပ်ထားသည်။ ၎င်းတို့၏ 1994 ခုနှစ် လူထုအုံကြွမှုအား မက္ကဆီကို လက်နက်ကိုင်တပ်ဖွဲ့များက တန်ပြန်ခြင်းခံရပြီးကတည်းက EZLN သည် စစ်ရေးထိုးစစ်များကို ရှောင်ခဲ့ပြီး မက္ကဆီကိုနှင့် နိုင်ငံတကာ၏ ထောက်ခံမှုရရှိရန် ကြိုးပမ်းသည့် နည်းဗျူဟာအသစ်ကို ချမှတ်ခဲ့သည်။