Al-Masjid an-Nabawi (အာရပ်- المسجد النبوي, lit.'The Prophetic Mosque') အင်္ဂလိပ်လိုProphet's Mosque သည် ဆော်ဒီအာရေဗျနိုင်ငံ Al Madinah ပြည်နယ်ရှိ Medina မြို့ရှိ အစ္စလာမ်ပရောဖက် မုဟမ္မဒ်မှ တည်ဆောက်ထားသော ဗလီဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် Quba Mosque ပြီးနောက် Medina ရှိ Muhammad မှတည်ဆောက်ခဲ့သောဒုတိယဗလီဖြစ်ပြီး၊ အစ္စလာမ်ဘာသာ၏ဒုတိယအကြီးဆုံးဗလီနှင့်ဒုတိယအမြင့်မြတ်ဆုံးနေရာဖြစ်ပြီး Mecca ရှိ Masjid al-Haram ပြီးနောက်အဆင့်သတ်မှတ်ချက်နှစ်ခုလုံးဖြစ်သည်။ ဗလီသည် Medina ၏ဗဟိုတွင်တည်ရှိပြီးသန့်ရှင်းသောဗလီနှစ်ခု၏အုပ်ထိန်းသူ၏ကြည့်ရှုမှုအောက်တွင်ကျရောက်သောအဓိကဘုရားဖူးနေရာတစ်ခုဖြစ်သည်။

မုဟမ္မဒ်သည် ဗလီဆောက်လုပ်ရာတွင် ပါဝင်ခဲ့သည်။ ထိုအချိန်တွင် Al-Masjid an-Nabawi သည် မိဘမဲ့ကလေးနှစ်ယောက်ဖြစ်သည့် Sahl နှင့် Suhayl တို့၏ပိုင်နက်ဖြစ်ပြီး မုဟမ္မဒ်သည် ၎င်းတို့၏မြေယာကို ဗလီတစ်ခုတည်ဆောက်ရန် ဆန္ဒရှိကြောင်း သိရှိသောအခါ မုဟမ္မဒ်ထံသွားကာ ထိုမြေကို ပူဇော်ခဲ့သည်။ လက်ဆောင်တစ်ခု; မိုဟာမက်သည် ၎င်းတို့သည် မိဘမဲ့ကလေးများဖြစ်သောကြောင့် လယ်ယာမြေအတွက် အဖိုးအခပေးရန် တောင်းဆိုခဲ့သည်။ သဘောတူထားသည့်စျေးနှုန်းကို အလှူရှင် သို့မဟုတ် အလှူရှင်ဖြစ်လာသော Abu Ayyub al-Ansari မှပေးဆောင်ခဲ့သည် (အာရဗီ- واقِف, romanized: waqif) ၏ကိုယ်စား၊ သို့မဟုတ် မုဟမ္မဒ်၏မျက်နှာသာပေးခြင်း။ အယ်လ်အန်ဆာရီသည် ၆၂၂ ခုနှစ်တွင် မုဟမ္မဒ်ကို မီဒီနာသို့ ရောက်ရှိချိန်တွင် နေရာထိုင်ခင်းပေးခဲ့သည်။

မူလက အမိုးဖွင့်အဆောက်အအုံဖြစ်ပြီး ဗလီသည် ရပ်ရွာဗဟို၊ တရားခုံရုံးနှင့် ဘာသာရေးကျောင်းအဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ ၎င်းတွင် ကုရ်အာန်ကျမ်းတော်မြတ်ကို သင်ကြားပေးသောသူများနှင့် မုဟမ္မဒ်အတွက်သောကြာတရားဒေသနာ (khutbah) ကို ပေးဆောင်သူများအတွက် မြှင့်တင်ထားသောစင်မြင့် သို့မဟုတ် တရားဟောစင် (minbar) ပါရှိသည်။ နောက်ဆက်တွဲ အစ္စလမ်မစ် အုပ်စိုးရှင်များသည် ဗလီကို ကြီးကြီးမားမား ချဲ့ထွင်ကာ ဗလီကို နံရံများ၊ တံခါးများ နှင့် ၎င်းတို့၏ ဘိုးဘေးများ အလိုက် ဝတ်ပြုကာ နံရံများ အမည်ပေးခဲ့သည်။ Umayyad Caliph Al-Walid I အုပ်ချုပ်မှုအတွင်း တိုးချဲ့ပြီးနောက်၊ ယခုအခါ ၎င်းသည် မုဟမ္မဒ်၏ နောက်ဆုံးကျိန်းဝပ်ရာနေရာနှင့် ပထမဆုံး Rashidun Caliphs Abu Bakr နှင့် Umar တို့ ပါဝင်သည်။ ထိုနေရာ၏ အထင်ရှားဆုံးသော အင်္ဂါရပ်များထဲမှတစ်ခုမှာ မိုဟာမက်၏ သင်္ချိုင်းဂူတည်ရှိရာ မူလက Aisha အိမ်တော်၏ အရှေ့တောင်ဘက်ထောင့်ရှိ Green Dome ဖြစ်သည်။ ဟာ့ဂ်ျကိုလုပ်ဆောင်သော ဘုရားဖူးအများအပြားသည် Green Dome (Ziyarah) သို့ သွားရောက်လည်ပတ်ရန် Medina သို့လည်း သွားကြပါသည်။

၁၉၀၉ ခုနှစ်တွင် အော်တိုမန်စူလတန်အဗ္ဗဒူလ်ဟာမစ် ၂ အုပ်ချုပ်မှုအောက်တွင် ၎င်းသည် အာရေဗျကျွန်းဆွယ်တွင် လျှပ်စစ်မီးများတပ်ဆင်ပေးသည့် ပထမဆုံးနေရာဖြစ်လာခဲ့သည်။ 14 ရာစုမှစ၍ ဗလီကို မိန်းမစိုးများက စောင့်ကြပ်ခဲ့ပြီး ကျန်အုပ်ထိန်းသူများသည် မင်းသား Faisal bin Salman Al Saud ၏ တောင်းဆိုချက်အရ ဓာတ်ပုံရိုက်ခဲ့ကြပြီး 2015 ခုနှစ်တွင် ငါးဦးသာ ကျန်ရှိတော့သည်။ ၎င်းကို ယေဘူယျအားဖြင့် ရက်စွဲ သို့မဟုတ် အချိန်မခွဲခြားဘဲ ဖွင့်ထားပြီး 2020 ခုနှစ် COVID-19 ကပ်ရောဂါကာလအတွင်း ရမ်ဇာန်ဥပုသ်နီးကပ်လာသည်နှင့်အမျှ ယနေ့ခေတ်တွင် တစ်ကြိမ်သာ ဧည့်သည်များကို ပိတ်ထားသည်။