Swayambhu (Devanagari: स्वयम्भू स्तूप; Newar: स्वयंभू; တစ်ခါတစ်ရံ Swayambu သို့မဟုတ် Swoyambhu) သည် ခတ္တမန္ဒူမြို့အနောက်ဘက် ခတ္တမန္ဒူတောင်ကြားရှိ တောင်ကုန်းတစ်ခုပေါ်တွင် ရှေးဟောင်းဘာသာရေး အဆောက်အအုံတစ်ခုဖြစ်သည်။ ဆိုက်အတွက် တိဗက်အမည်သည် 'မြင့်မြတ်သောသစ်ပင်များ' (Wylie: Phags.pa Shing.kun) ဟု အဓိပ္ပာယ်ရပြီး တောင်ပေါ်ရှိ သစ်ပင်မျိုးကွဲများစွာအတွက် ဖြစ်သည်။ သို့သော်၊ Shingkun သည် 'မိမိကိုယ်ကို မှိုလိုပေါက်ခြင်း' ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသော ရှုပ်ထွေးသော Swayambhu အတွက် Tamang Bhasa အမည်ရှိ ဒေသခံမှ ဖြစ်နိုင်သည်။ ဒဏ္ဍာရီသမိုင်းနှင့် မူလဒဏ္ဍာရီအပြင် နေ့စဉ်ဘာသာရေး ကျင့်စဉ်များတွင် ဆွာမ္ဗုနတ်မင်းသည် ဗဟိုရာထူးနေရာယူထားသောကြောင့် ဗုဒ္ဓဘုရားဖူးခရီးစဉ်များကြားတွင် အမြင့်မြတ်ဆုံးဟု ယူဆရပါသည်။ တိဗက်လူမျိုးနှင့် တိဗက်ဗုဒ္ဓဘာသာကို ကိုးကွယ်သူများ အတွက်၊ ဗုဒ္ဓဘာသာပြီးလျှင် ဒုတိယနေရာဖြစ်သည်။ Swayambhunath သည် ဟိန္ဒူအမည် ဖြစ်သည်။

အဆောက်အအုံတွင် စေတီပုထိုး၊ နတ်ကွန်းများနှင့် ဘုရားကျောင်းများ ပါ၀င်ပြီး အချို့မှာ လစ်ချာဗီခေတ်မှ ဆင်းသက်လာခြင်းဖြစ်သည်။ တိဗက်ဘုန်းတော်ကြီးကျောင်း၊ ပြတိုက်နှင့် စာကြည့်တိုက်များသည် မကြာသေးမီက ထပ်တိုးလာပါသည်။ စေတီတော်တွင် ဗုဒ္ဓမျက်လုံးတော်နှင့် မျက်ခုံးတော်များပါရှိသည်။ ၎င်းတို့ကြားတွင် နံပါတ်တစ် (ဒေဝနဂရီအက္ခရာ) ကို နှာခေါင်းပုံစံဖြင့် ရေးဆွဲထားသည်။ ဆိုင်များ၊ စားသောက်ဆိုင်များနှင့် တည်းခိုခန်းများလည်း ရှိပါသည်။ ထိုနေရာသည် ကုန်းထိပ်မှ အရှေ့ဘက်သို့ ရောက်သွားသော ဘုရားကျောင်း၏ ပင်မပလပ်ဖောင်းသို့ တိုက်ရိုက် ဦးတည်သော ရှည်လျားသော လှေကားထစ် နှစ်စင်းပါရှိသည်။ တောင်မှ အနောက်တောင်ဝင်ပေါက်သို့ ဦးတည်သော တောင်ကုန်းပတ်ပတ်လည် ကားလမ်း၊ လှေကားထစ်ထိပ်ကို ပထမဆုံးမြင်ရသည်မှာ Vajra ဖြစ်သည်။ Tsultrim Allione သည် အတွေ့အကြုံကို ဖော်ပြသည်-

ကျွန်ုပ်တို့သည် နောက်ဆုံးမတ်စောက်သော ခြေလှမ်းများကို တိုက်မိ၍ မြင်ဖူးသမျှ အကြီးမားဆုံး vajra (ဝရဇိန်လှံတံ) ပေါ်သို့ လက်တွေ့ကျသဖြင့် ကျွန်ုပ်တို့ အသက်ရှူမဝဖြစ်ကာ ချွေးထွက်များနေပါသည်။ ဤဝိဇ္ဇာ၏နောက်ကွယ်တွင် ကြီးမားကျယ်ဝန်းသော ဖြူစင်သောအမိုးခုံးကြီးသည် ထိပ်တွင် အမာခံစကတ်တစ်ခုကဲ့သို့ ကြီးမားသောမြတ်စွာဘုရားရှင်၏ မျက်လုံးတော်နှစ်စင်းရှိပြီး သက်ရှိထင်ရှားဖြစ်တည်လာသော အေးချမ်းသောချိုင့်ဝှမ်းတစ်ဝိုက်ကို ဉာဏ်ပညာရှိစွာ ကြည့်နေလေသည်။

Swayambhunath ၏ iconography အများစုသည် Newar Buddhism ၏ Vajrayana အစဉ်အလာမှ ဆင်းသက်လာသည်။ သို့သော် စာသင်ကျောင်းအများအပြားရှိ ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်များအတွက် အရေးပါသောနေရာတစ်ခုဖြစ်ပြီး ဟိန္ဒူဘာသာဝင်များလည်း ကြည်ညိုလေးစားကြသည်။