Zimanê kurdî ( زبان‌های کردی )

زبان‌های کردی یک زنجیره گویشی از زبان‌های هندواروپایی در شاخهٔ زبان‌های ایرانی غربی هستند که کُردها هم اینک با آن‌ها سخن می‌گویند. زبان‌های کردی از زبان‌های ایرانی شاخه شمال غربی هستند که با زبان‌های فارسی، بلوچی و لری خویشاوندی دارند. تعریف یک زبان به عنوان «کردی» همواره دستخوش عوامل غیر زبان‌شناختی به‌ویژه عوامل سیاسی، و فرهنگی است. در واقع زبان کردی زبان واحدی نیست؛ آنچه هست زبان‌های مستقلی (سورانی و کرمانجی و جنوبی و لکی) است که مجموعاً کردی نامیده می‌شوند.

به باور پژوهشگران کرد های ایران و بسیاری از کرد های ترکیه و عراق به گونه هایی از زبان پهلوی سخن می گویند و مردم شمال ایران نیز به گونه ای از زبان پهلوی سخن می گویند مانند مازندرانی و گیلانی و در جنوب غرب ایران بلوچی نیز عناصری از زبان پهلوی را دارد، این زبان‌ها نیز متعلق به زیرگروه شمال غربی زبان‌های ایرانی هستند. از دیگر زبان‌های مشابه به زبان‌های کردی که زیرگروه جنوب غربی زبان‌های ایرانی به‌شمار می‌آیند، فارسی و لری هستند؛ که هرکدام در مناطق وسیعی تکلم می‌شوند.

زرینکوب در کتاب تاریخ مردم ایران می گوید: در پایان عهد آل بویه در سرزمین جبال که نیز ولایت فهله نام داشت و زبان مردم آن نواحی به همین سبب فهلوی نیز خوانده می شد ادبیاتی عامیانه نیز در لهجه های محلی انعکاس داشت.در ری که زبان آن تدریجا به لغت دری نزدیک تر از پهلوی می شد ترانه هایی به لهجه ی رازی رایج بود و در همدان و زنجان فهلویات یا ادبیات پهلوی که ملحونات آنها اورامنان خوانده می شد فراوان گفته می شد.

گویش‌های مختلف عمدتاً در بخش‌هایی از ایران، عراق، سوریه و ترکیه مورد استفاده قرار می‌گیرد. جمعیت‌های پراکنده کرد همچنین در جمهوری آذربایجان، ارمنستان، لبنان و کشورهای اروپایی به ویژه آلمان و انگلستان نیز زندگی می‌کنند.

وضعیت کنونی دانش زبان‌شناسی در مورد زبان کردی تقریبی است و هنوز شناخت دقیقی دربارۀ‌این زبان، رده‌بندی و تاریخ آن وجود ندارد.

مقصدها