Lenguas quechuas ( زبانهای کچوا )
کِچوآ (Qhichwa, Qiĉwa, Quechua) نام خانوادهای از زبانهای بومی سرخپوستان آمریکای جنوبی است که بیشتر در رشتهکوههای آند رواج دارد. کچوآ، پرگویشورترین زبان سرخپوستی در قاره آمریکا است و شمار گویشوران آن از ۶ تا ۱۳ میلیون نفر برآورد میشود.
برخی از کچوآ-زبانان به این گروه زبانی اصطلاحاً «رونا سمی» (زبان مردم) میگویند. زبانهای کچوآ از جنوب کلمبیا تا آرژانتین رواج دارند اما بیشتر گویشوران آن در پرو (۷/۷ میلیون نفر)، بولیوی (۲٫۹ میلیون) و اکوادور (۱٫۵ میلیون) هستند و کچوا در این سه کشور از وضعیت رسمی برخوردار است. تقریباً ۲۵٪ پروییها به یک زبان کچوآ صحبت میکنند.
کچوآ در سدههای ۱۵ و ۱۶ میلادی زبان اصلی امپراتوری اینکا بود و هماینک نیز زبان میانجی آند مرکزی بهشمار میآید. کچوآ با خط لاتین نوشته میشود. به خاطر نفوذ روزافزون زبانهای اسپانیایی و پرتغالی، همواره از گستره و کاربرد کچوآ کاسته شده و میشود.
